Ożywiamy kolędy ludowe sprzed 150 lat! Nowa inicjatywa w roku Twórców Kultury i Sztuki Ludowej Ziemi Kaliskiej.
19 października 2026
W Roku Twórców Kultury i Sztuki Ludowej Ziemi Kaliskiej ożywiamy kolędy ludowe na nowo. I to w opracowaniu na orkiestrę dętą! Kolejne posiedzenie Kapituły Obchodów Roku Twórców Kultury i Sztuki było nie tylko okazją do podsumowania zrealizowanych od początku roku wydarzeń, ale także do prezentacji inicjatywy podjętej przez Jacka Kapitaniaka – Kapelmistrza Orkiestry Dętej Pożarnej w Chełmcach. Posiedzenie odbyło się w piątek, 16 października br.
Kapelmistrz we współpracy z Anną Gałyczńską – Przewodniczącą Kapituły, specjalistą ds. dziedzictwa kulturowego w CKiS, dokonał wyboru 3 kolęd ludowych, które zostały specjalne zaaranżowane na orkiestry dęte. Aranżacje zostały wykonane przez Pana Karola Skórę - praktyka od lat współpracującego z różnorodnymi zespołami orkiestr dętych.
"Niewątpliwie ważnym elementem kulturowej tożsamości naszego Powiatu są orkiestry dęte. Ich działalność i rola kulturotwórcza jest wyjątkowa na kilku płaszczyznach: to niemal 20 zespołów, w których gra kilkuset muzyków. Orkiestry tworzą środowiska międzypokoleniowe, które integrują dzieci, młodzież, dorosłych i seniorów wokół muzyki i działalności społecznej. Wiele orkiestr powiatu kaliskiego to zespoły z bardzo długą tradycją, pragniemy zachęcić orkiestry dęte Powiatu Kaliskiego, aby włączyły się w działania Roku Twórców Kultury i Sztuki Ludowej Ziemi Kaliskiej" - mówi Starosta Kaliski, Jan Adam Kłysz.
"Na terenie Kaliskiego, szeroko rozumianego przez Oskara Kolberga - wybitnego polskiego etnomuzykologa i etnografa - jako teren wschodniej Wielkopolski i sieradzkiego znajdujących się pod zaborem rosyjskim – Kolberg przebywał kilkakrotnie w latach 1843, 1853, 1860 i 1863. Gościnność tamtejszego ziemiaństwa oraz częste podróże związane z jego ówczesną pracą księgowego w Zarządzie Drogi Warszawsko-Wiedeńskiej, sprzyjały nawiązywaniu kontaktów oraz podejmowaniu szerokich badań na tym terenie. W tym czasie Kolberg odwiedził szereg miejscowości, m.in.: Stawiszyn, Zbiersk i Wieluń. Z zebranych tam materiałów – zebranych samodzielnie oraz dzięki korespondentom i informatorom – udało mu się za życia wydać tylko część, w tomie 23 Ludu, w monografii Kaliskie, wydanej tuż przed śmiercią w 1890. Jej kontynuacją jest publikacja Kaliskie i Sieradzkie, wydana w 1967 roku w ramach serii Dzieła Wszystkie Oskara Kolberga oraz Suplement do tomu 23. Opracowaniem i wydaniem tej ogromnej spuścizny zajmuje się Instytut im. Oskara Kolberga w Poznaniu" - wskazuje Anna Gałczyńska, specjalistka ds. dziedzictwa kulturowego CKiS.
Wybrane do opracowania kolędy pochodzą z tomów 23 i 46 Dzieł Wszystkich Oskara Kolberga:
Zjawiło nam się dziś coś nowego…
Przy onej górze świecą się zorze…
O Józefie! Czego chcecie?...
"Są to kolędy, które Oskar Kolberg ponad 150 lat temu usłyszał od informatorów z okolic Kalisza i Koźminka, od anonimowych mieszkańców tamtejszych terenów, a następnie zapisał ich linię melodyczną i tekst. Kolędy te, podobnie jak wiele innych tradycji bożonarodzeniowych naszego regionu, nie przetrwały próby czasu. Zniknęły z ust starszych pokoleń i ślad w pamięci po nich zaginął. Oskar Kolberg umieścił tekst i zapis nutowy tych utworów w swoich materiałach zbieranych podczas badań terenowych. Wyjątkowość tych opracowań nie polega na rozbudowanej i bogatej koncepcji kompozytorskiej, lecz przeciwnie - na prostocie i harmonii, która doskonale współgra z duchem ludowych pieśni regionu kaliskiego z okresu XIX wieku" - mówi Jacek Kapitaniak - kapelmistrz Orkiestry w Chełmcach, inicjator tegoż przedsięwzięcia.
Starosta Kaliski Jan Adam Kłysz, Przewodnicząca Kapituły Anna Gałczyńska oraz Jacek Kapitaniak Kapelmistrz z Chełmc oraz Marta Wolarz po. Dyrektora Wydziału Promocji, Informacji i Obsługi Rady w kaliskim starostwie, wręczyli kapelmistrzom specjalnie przygotowane wydruki nut.
Mamy nadzieję, że tradycyjne melodie ludowe, oparte na prostych motywach zyskają zupełnie nowy blask dzięki tym aranżacjom i brzmieniu instrumentów blaszanych.
Spotkanie Członków Kapituły oraz kapelmistrzów orkiestr dętych odbyło się w sali Ochotniczej Straży Pożarnej w Chełmcach. Udział w nim wzięli także Starosta Kaliski Jan Adam Kłysz, Burmistrz Gminy Opatówek Sebastian Wardęcki, Prezes OSP w Chełmach Jacek Juszczak a także wikariusz miejscowej parafii ks. Wojciech Kucharzak.
Info: Marta Wolarz




